Verhalen jutten op Vlieland

Het is altijd gevaarlijk een succesformule te herhalen. Wat de eerste keer indruk maakte omdat het nieuw en oorspronkelijk was, blijkt bij herhaling vaak zijn glans te hebben verloren.

Vonne van der Meers vorige boek Eilandgasten scoorde zo goed doordat ze een eenvoudig en herkenbaar raamwerk koos waarbinnen haar verhalen zich afspeelden: een waddeneiland, een vakantiehuisje en wisselende zomergasten met elk hun eigen verhaal.

Voor De avondboot hanteert ze hetzelfde recept. Het is een jaar later en weer staat huize Duinroos op Vlieland centraal. Het gastenboek ligt op tafel en opnieuw vormt de schoonmaakster de bindende factor die de losse verhalen uit het boek én enkele uit Eilandgasten aan elkaar smeedt.

Als een echte strandjutter verzamelt ze aan het eind van elk seizoen de souvenirs die de gasten mee naar het huisje hebben gesleept en eigenlijk doet Vonne van der Meer hetzelfde. Zij verzamelt verhalen.

De avondboot is net als Eilandgasten een willekeurige verzameling van aangespoelde verhalen, stukjes uit de levens van gasten die kwamen en gingen en allang weer vergeten zouden zijn als niet iemand de moeite had genomen ze op te rapen.

Het is Van der Meers verdienste, en daar slaagt ze in dit boek opnieuw goed in, dat ze van die kleine verhalen boeiende gebeurtenissen weet te maken. Dagelijks worden vrouwen door hun minnaar gedumpt, pubers worden aan de lopende band verliefd en mensen gaan dood. Juist door haar aandacht voor details en haar mooie schrijfstijl weet Van der Meer de lezers de verhalen in te trekken en hen voor enkele bladzijdes te laten meeleven.

Een eiland is voor een schrijver een prachtige lokatie om grote en kleine drama's zich te laten afspelen: je personages kunnen immers geen kant op. De avondboot versterkt dat gevoel nog eens. Het is de enige verbinding met het vaste land, met je oude, vertrouwde leven. Of, zoals de flaptekst vermeldt: `Wat er ook gebeurt, hoe hoog de emoties ook oplaaien, wanneer de laatste boot vertrokken is zullen de gasten tot de volgende ochtend moeten wachten.' De avondboot gaat verder waar Eilandgasten was gebleven. De laatste gast van het vorige seizoen was Marleen, die ernstig ziek was. Ze had haar verhaal in het gastenboek geschreven, maar de vellen er daarna uitgescheurd, tot ergernis van de schoonmaakster. Aan het begin van het nieuwe seizoen vindt die ze terug in een paar dameshandschoenen boven op de kapstok.

De eerste gast is de man van Marleen. Zij is 's winters overleden, maar hij had het huis al gehuurd. Voor hen samen. In zijn eentje verdiept hij zich, eindelijk, in haar leven, dat 40 jaar lang langs hem heen is gegaan.

Vonne van der Meer geeft enkele personages opnieuw een heel eigen verhaal. Zo komt Martine weer terug. Zij zat er vorig jaar met de zwangere dochter van een vriendin, dit jaar speelt zich een ander verhaal af.

Anderen laat Van der Meer kort en op een speelse manier telkens even terugkomen: ze bellen aan, fietsen langs, of iemand leest hun verhaal in het gastenboek. En er zijn de kleine dingen: de knoop die in het ene verhaal van een bloes springt, wordt in het andere teruggevonden.

Door de grote variatie aan mensen en gebeurtenissen ontstaat een spectrum aan verhalen waardoor verveling geen kans krijgt. Boeiend is het relaas van de zus die van haar oudere zus te horen krijgt ze het gevolg is van een mislukte abortus. Ze neemt wraak, maar voor haar vakantie ten einde is, neemt de geschiedenis een heel onverwachte wending.

Goed beschreven is ook het verhaal van de alleenstaande moeder die met drie puberende jongens op vakantie gaat en meegesleept wordt door de erotische spanning tussen hen. Doordat er misverstanden en vooroordelen tussen hen in blijven hangen, wordt het ook nog echt spannend.

Hoe bekend het recept inmiddels ook, De avondboot is een smakelijk gerecht, dat Vonne van der Meer met stijl weet op te dienen. Als een echte strandjutter zal ze er in slagen nog oneindig veel van dit soort geschiedenissen te vinden en op te poetsen.

Daarin loert ook het gevaar. Want hoe goed de kok ook kan koken, na verloop van tijd willen de gasten wel eens wat anders eten.

AD | Linda Huijsmans